Akbulut köyü'nde Unutulmaz Olaylar -5

GELME GELME GİT

(Ağla, Ağla, Ağla)

Yıl 1972. Yer, Bafra. Şimdiki adı Karpuzlu olan “Hırsa” Köyü. Hikayemizin kahramanları oradaki Kur’an Kursu’nda okuyan iki emmioğlu Recep ile Çetin.

Şimdiki gibi okuma imkânları nerede o günlerde. İşten güçten fırsat bulup da Camilerde de imam bulabilirse iki dini bilgi öğrenmek büyük bir ayrıcalıktı köylü için. Bırakınız, kutsal kitabımız Kur’an-ı Kerim’i okumayı öğrenmeyi Sübhaneke, Ettehiyyatü, Elham, İhlas ve Kevser surelerini ezberleyenler başımıza hoca kesilirdi. Al elinden boruyu alabilirsen. (O günlerde apelle (hoparlör) olmadığı için ezandan evvel birkaç kez boru öttürülür ardından ezan okunurdu.) Boru kavgaları genellikle okulların açık olduğu zamanlardaki öğle vaktinde olurdu. Vakit yaklaştığında boru kapanın elinde kalır, bazen de acele edilir, vakit girmeden boru öttürenler olur ama Muştalı Hocanın ense şaplağını yemekten kurtulamazlardı….

O günlerin tığ delikanlısı Recep Koşar da hocalık hevesine kapılanlardandı. Gelemet’ten bir arkadaşıyla nasıl ulaştılarsa Havza ilçesinde bir Kuran Kursuna katılır. Burada Cüz’den başlayıp Kur’an-ı Kerim okumayı öğrenen ve bir yerde “Hoca” ünvanı alan Recep Hoca, harman zamanı köye dönmüş, akşamın alaca karanlığında elinde bir “Mushaf,” annesine göstererek; “ana ben bu kitabı okumasını öğrendim, artık okuyabiliyorum.” diye annesine sevinçle müjde veriyordu. Onun bu sevincini, som savurma aleti “yaba”ları toplayan emmioğlu Çetin’de uzaktan gıbtayla seyrediyordu. İlkokuldan yeni mezun olan Çetin de o kitabı okumasını öğrenmeyi kafaya koymuştu…

Yaz işleri bitip, Sonbahar’da da hasat işleri sona erince ailesi Çetin’i de kursa göndermeye karar verir. Recep Hoca, o sırada Havza’daki Kurstan ayrılıp, Hırsa’daki kursa gelmiş ve burada Arapça (Emsile ve Bina) okumaya başlamıştır. Yatılı olan Kursta üç sınıf vardır; Cüz Sınıfı, Kuran Sınıfı ve Arapça Sınıfı. Arapça sınıfındakiler istedikleri zaman izin alıp sık sık bir yerlere gidip geliyorlar ama özellikle Cüz Sınıfı bahçeye bile çıkarılmıyordu. Çünkü, İlkokulu yeni bitirmiş ana kuzuları buradaki disipline dayanamayıp kaçış planları yapmaktaydılar. Sık sık böylesine kaçış planı yapan bir arkadaşları (Habib), babası tarafından o akşam eve alınmayıp gece ahırda yatmasına izin vermiş, o da sabahleyin üstündeki, başındaki samanlarla birlikte kursa gelmişti.

O günün parasıyla kursa ayda 40 lira ödeniyordu. Bir ekmek 1 lira idi. Kursa ait tarlalarda pırasa, kelem ve ıspanak yetiştirilir, hafta günleri öğrenciler tarafında toplanır Bafra ve Alaçam pazarlarında satılır, kursa gelir sağlanırdı. Bağışlar dışında kurs gelirlerinden birisi de Yılbaşlarında kurs adına bastırılan duvar takvimlerinin satışından elde edilen kazançlardı.

İşte yine böyle bir yılbaşı arefesinde Recep Hoca Çetin’den habersizce çantaya doldurduğu takvimlerle köye gitmek için kurstan ayrılmak üzereyken, arkadaşlarının ihbarı üzerine Çetin can havliyle kendini bahçeye atar. Recep Hoca’da bahçe kapısından çıkmak üzeredir ki Çetin peşinden bağırarak geliyor. “Erceeep, Erceep…. Beni bırakma. Ben de gelceeeem!...”

Sesler üzerine Ali Toprak hoca kursun ikinci katında cama çıkmış, ardından Çetin’e bağırıyor; “Hey sen! Gitme dur. Dön bakalım geri. Nereye gidiyorsun öyle kafana göre?”

Bu sırada Recep hoca da başlar ikaza; “Gelme, gelme. Geri dön. Ben akşama gelecem.”

Çetin susmaz. Daha da yüksek sesle bağırarak; “Bana ne bana ne. Ben de gidecem köye işte. Bana ne!...” diye restini çeker herkese; Recep Hocaya, Ali hocaya…

Ali Hoca Recep Hocayı; “Recep bunu götürme. Bir daha geri gelmez.” diye uyarırken Çetin de araya girip pazarlığı başlar; “N’olusun Hocam gidiim. Vallâ da billâ da gelcem. Hem de on dene teklim bile satarım!...”

Ali Hoca Çetin’i kaale almaz, yine Recep Hocayla muhatap olup, daha önce de böyle birçok öğrencinin geri gelmediğini uzaktan uzağa anlatmaya devam eder ama Çetin’in zırıltısından kimin ne dediğini öteki anlamakta zorlanır. Bir yanda Ali Hoca bir yanda ciyak ciyak ağlayan çocuk, iki ara bir derede kalan Recep Hoca çareyi ikili oynamakta bulur.

Ali Hocanın duyacağı şekilde Çetin’e; “Gelme, gelme. Git.” Diye yüksek sesle bağırırken, Ali Hocanın duyamayacağı bir sesle Çetin’e; “Ağla, ağla. Daha çok ağla.” diye tembihliyordu.

Bahçe kapısında Recep Hoca, kursun penceresinde Ali Hoca ve ortalarında Çetin:

Ali Toprak Hoca Recep Hoca’ya; “Recep götürme onu. Bir daha buraya gelmez.”

Recep Hoca, Ali Toprak Hocaya; “Yok hocam götürmeyeceğim.”

Recep Hoca, Çetin’e yüksek sesle; “Gelme, gelme. Git. Ben Yarın gelecem.”

Recep Hoca, Çetin’e alçak sesle; “Ağla, ağla, ağla.”

Çetinin iki gözü iki çeşme; bir yanda Ali Hoca, bir yanda köye giden emmioğlu “Ercep” öte yanda da camlara, kapılara üşüşmüş arkadaşları, Çetin durur mu? Bağırdıkça, bağırıyor… Emmioğlu Recep gizlice; “Ağla, ağla, ağla.” Yüksek sesle; “Gelme gelme.” Dedikçe Çetin basıyor feryadı. Ali hoca bakıyor ki, bu çocuk iflah olmayacak, hem bu arada üç beş köylü de olaya müdahil olmuş; "Ya! Hoca gönder gitsin, ağlatmayın çocuğu.” derlerken, Ali Hoca; “tamam Recep götür, götür.” diyor ama Çetin bu defa sevinçten ağlamaya devam ediyor. Recep Hoca bir elinde çantası, bir elinin altında hıçkıra hıçkıra ağlamayı sürdüren Çetin’in omzu Sordanköye gitmek üzere yola çıkarlar.

/Çetin KOŞAR

31 Mart 2020

____________________________

YORUMLAR

Çok içten bir anlatım. Yaşanmışlık. Benzerini yaşamış biri olarak duygulandım. Parça parça yazdığınız hikâyelerinizi kitap hâline getirirseniz seviniriz Abi.

/ Kazım YILMAZ

Tebrikler kardeş, zevkle okudum. Keşke bu kadar acı yaşamadan din eğitimi alma şansınız olsaydı. Bugün her imkân var ama. Bunu anlayacak nesil bulmak çok zor. 

/Günay BAKİOĞLU

Günay hocam, o günün zor koşulları kadar, arkamızda olanlar, maddi ve manevi desteğini bizden esirgemeyen büyüklerimiz vardı. Bu büyüklerden birisi de rahmetli babanız, babamız Ali Rıza BAKİOĞLU idi; halden anlayan, okuyanlara değer veren, yardım eden...

Köyden çıkıp gurbete okumaya giderken kaç kez oldu bilmiyorum ama "dur, şimdi senin harçlığın yoktur deyip" cebinden çıkarıp para verdiğini hiç unutamıyorum. "Biz okuyamadık, siz bari okuyun, adam olun, bu bize yeter" diye nasihat ederdi. Allah (cc) ondan razı olsun. Rabbim görünür görünmez her şeyi işiten, gören ve bilendir.

/Çetin KOŞAR

https://www.facebook.com/groups/312529633476/search/?query=unutulmaz%20olaylar&epa=SEARCH_BOX

Akbulut Köyü'nde Unutulmaz Olaylar -4

BİR TRAKTÖRE 

İKİ KORNA

Köylerimiz makineleşmeden önce oldukça sessizdi. Hayvan seslerine çocuk sesleri karışır giderdi. Hele ilkbahar geldiğinde tabiatın o doğal sesleri insanın içine huzur verirdi. Tarlada çift süren köylülerin öküz “gehleme” sesleri, annesi yazıya otlamaya giden ineklerin buzağı sesleri, onlara uzaktan cevap vermeye çalışan annelerinin sesleri, gece gündüz vakitli vakitsiz öten horoz sesleri, yumurtlayan tavukların (gıt gıt gıdaak) sesleri, yine gece gündüz hiç susmayan köpek sesleri, çağıldayan dere ve çayların sesleri, teneffüs anında okulun bahçesinde çığlık çığlığa bağırarak oynayan çocukların sesleri, evde ağlayan bebek sesleri, karga ve kuş sesleri, bir de yoldan eve, evden tarlaya, tarladan komşu tarlaya hatta köyden köye konuşan insan sesleri hep duyulurdu. Çünkü, o günlerde köyde gürültüye neden olan mekanik sesler yoktu. Bugün bizi sağır, duymaz eden bu sesler neler biliyor muyuz? Evdeki, buzdolabı, çamaşır makinesi, radyo, televizyon, sokaktaki araç trafiği, sağda solda çalışan iş makineleri insan sesini bastırır oldu. Hiç farkında bile değiliz ama maalesef insanlar daha düne kadar köyler arasında bir birleriyle direkt temas kurabiliyor, aracısız, aletsiz konuşabiliyor, birbirlerine seslerini duyurabiliyorken şimdi karşılıklı durmamıza rağmen ne yazık ki sesimizi bir birimizi ulaştıramıyoruz, duymuyor, duyuramıyoruz.

İşte öylesi biz zamanlardaydık köy hayatında. Köye gelen bir aracın sesini kilometrelerce uzaktan duyar, geçeceği yolun kenarına koşar, onun geçişini seyrederdik. Bir âdetimiz daha vardı. Eğer yoldaysak yolun kenarına değil yolun dışına çıkardık. “Motorlu araç bu, ne olur ne olmaz, bizi çiğner sonra!..” deyip tedbirli davranırdık. (Şimdi araç korna çalsa bile yolun ortasından giden kahramanlar olduk, kim korkar motordan!..) Evet köy yerinde kural buydu, büyüklerimiz bile, köydeki hareketlerden haberdar olmak için köye gelen ve evin önündeki yoldan geçen herkese "kim o acaba?" diye bakar alakadar olurdu. Zamanla traktör, motorsiklet, minibüs, taksi vb. ne istersen hepsine sahip olduk köy olarak. Bu, tarımda makineleşme ve konfor köyümüze yaramamış olacak ki yıllar sonra köyü boşaltıp şehirleri doldurmaya başladık...

Köyün bu yalnızlığını, sessizliğini bozan biri vardı köyde!.... Adı Fikret Ustaoğlu idi daha bıyıkları terlememiş bu genç delikanlının. Traktörünün bir kornası varken sen tut yanına farklı ses çıkartan ikinci bir korna daha tak. İş bununla bitiyor mu? Bitmiyor... Köyün sokakları bomboş ya... Selam verecek konuşacak kimse bulamıyor ya... Hah işte önce kornanın birini çalıyor, ardından ötekini... (Önce “dit” sonra “dat” Daha sonra Didiiiit. Dadaaat.) Biz de köyde trafik amma arttı ha!... Kimmiş bunlar diye camlara çıkıyoruz, bakıyoruz ki ortalıkta bir Fikret Ustaoğlu var bir de traktörü. Güle güle ölüyoruz! (Allah(cc) Hayırlı Uzun Ömürler Versin.)

/Çetin KOŞAR

10 Mart 2019

Akbulut Köyü'nde Unutulmaz Olaylar -3

IRIZA DAYININ

EŞŞEĞİNİN KUYRUĞU

Eskiden köy hayatı bir koşuşturmacaydı. İşlerin biri bitmeden diğeri başlardı. Öyle işler vardır ki o işi bitirmek için haftalar, aylar hatta bir yıl bile yetmemekteydi. Örnek mi istersiniz?

Mesela “tütün işleri. Eylül – Ekim ayında gelecek yıl içinde kullanılacak “kemre” çekilip tarlanın bir köşesine yığılır; üzerinden bir kış geçer ki kemre iyice yansın, tütün tohumları daha gür fideye dönüşsün. Havalar iyi giderse Şubat ayında “maşlamalık” yeri kazmaları başlar. Fide ekmeleri, fidelik sulamaları, fide otu yolmaları, tütün dikilecek tarlanın hazırlanması, (bozunu sür, ikile, tarakla, taşı ve ayrık otu varsa ayıkla, karıkla) fide yol, su taşı, tütün dik, dibini kaz, dip, orta, dorukaltı, doruk… diye ayrı ayrı kır, diz. Vagona as, sabah akşam vagonları salaca-güneşe taşı dur, kurut, hevek yap, kuruluğa as, kışı bekle.

Bir yıl oldu, gelecek yılın tütün işleri başladı ama tütün işi bitmedi. Kış geldi, tütün seç, pastal yap, istif yap, tonga yap. Kuruluğa at, çürütmeden yazı bekle. Hava basıncına, nem oranına göre tongaların üstünü ört-aç, aç-ört, havalandır. Tütün eksperleri köyleri gezer, tütünlerin kalitesini kontrol eder, başfiyat belirlenir, piyasalar açılır, tekele tütün indirme sırası beklenir… Haziran ayında tütün indirdiğimizi hatırlıyorum. Sonra, tütün kaça gitti, parası ne zaman ödenecek diye bekleş dur. Sıra para almaya gelince genellikle devlet alacaklı çıkar. Banka ve kooperatif borçları düşüldükten, spora, havaya ve civaya paralar kesildikten sonra üreticinin avucuna gaz, yağ, tuz ve şeker parası geçtiyse ne mutlu ona. Geçse de geçmese de, “panka ve kopetirik” (banka ve kooperatif) para almak isteyenleri zaten kapıda beklemektedir. Neyse saymayı unuttuk, kaç ay geçti aradan hep beraber; Eylül’den Eylül’e 12, Eylül’den Haziran’a 10, toplam 22 ay. İki yıla şunun şurasında ne kaldı?

Bunları niçin anlattım? Bu sadece tütün işi. Köylünün omzunda yüklü duran daha nice işler var ki say say bitmez. Yani köylüye yaz kış rahat yüzü yoktur. Düğün dernek ve cenazeleri saymazsak köylü şöyle ağız tadıyla bir bayram tatili bile yapamaz. Çünkü iş beklemez. Yaptın yaptın, yapamadın o iş yandı. Tütünü kırmazsan yanar, vagonları içeri almazsan ıslanır, dışarı çıkartmazsan çürür…

Tüm bu uğraşıların içinde köylünün en rahat ettiği zamanlar tütün dizme zamanlarıydı. Her ne kadar sabahın erken, akşamın geç saatlerinde kırma işi için tarlada olsan da, onları dizmek için evin yanlarındaki ağaçların altında, gölgede oturup “serin serin,” hele bir de hafif bir rüzgâr esiyorsa, “püfür püfür” tütün dizmek çok güzel oluyordu. Sabah saat 10’dan, ikindi vaktine (saat 16) kadar süren bu tütün dizme festivali (gece imecelerini saymıyorum) en az iki ay sürmekteydi. Ağır işlerden oraklar biçilmiş, harmanlar sürülmüş, ekinler ambara doldurulmuş. Bundan sonrası için gel keyfim gel.

Tarla-tabak işlerine kısa bir ara verilmiş, herkes evinin yanlarında günlük işleriyle meşgul olurken ister istemez dini hayatta da bir takım canlanmalar olmaktaydı. En azından öğle vakitleri için cami cemaatine katılmamak için pek bir bahanemiz kalmamaktaydı; yok tarladaydım, yok yoldaydım, yok üstüm-başım kirliydi… Mesela, Gocomoro Cafercük saat gibiydi. Her gün aynı vakitte değneğini yere sert sert vurarak ve ara sıra yalancıktan öksürürdü ki “gizlice yaklaşmış gibi olmasın” diye düşünürdü demek, evimizin önünden geçer camiye giderdi. Annem, onun bu geçiş anını görünce "vakit gelmiş" deyip elindeki işi bırakır hemen kalkar, öğle namazı, öğle yemeği gibi hazırlıklara başlarlardı.

O zamanlar camimizin vakit namazlarındaki cemaatliği de üç beş yaşlımıza kalmıştı. Zaten bütün köyler öyleydi. Camiler Cuma’dan Cuma’ya ve Bayramlarda dolardı. Başta Hacı Habib Meral, Cafer Ay (Gocamoro Cafercük) Züver Koşar, Hakkı koşar(Haggücük), Helim Koşar, Şadi Koşar ve Hacı Osman şen (İlaz Osman)… düzenli cemaattendi. İçlerinden Hakkı emmim çok güzel ezan okurdu. Hacı Habib dayı hem ezan okur hem de imamlık yapardı. Bir ara köyümüzde kadrosuz imamlık yapan MUŞTA’lı hoca O’na Cuma İmamlığını da öğretmiş, cami imamsız kaldığında Cuma Namazlarını Hacı Habib dayı kıldırırdı. Ta ki, köyden Recep, Yakup, Aziz ve Çetin gibi yeni nesil hocalar yetişene kadar.

Bu mevsimde, her gün öğle ezanı okunmadan evvel camiye varılır. Dışarıda sohbetin beli kırılır. Ezan-ı Muhammedi’nin okunmasına müteakip henüz cemaatten gelememiş olan olursa yine 3-5 dakika daha beklenir, hep birlikte namazlar kılınıp, dualar edilip üç bir yana (camimiz üç yol ağzındadır) dağılırdık. Herkes evine, işinin başına döneceği için seri sohbetler ve önemli vakalar hep bu dağılma esnasında yaşanırdı.

Temmuz ayının öğle sıcağı insana göz açtırmazken, ilerlemiş yaşına rağmen, ( o günkü genç yaşıma rağmen ben bile peşine yetişemez, onu gözden kaybederdim) hızlı adımlarıyla birlikte, tüm gücünü elindeki değneğe vermiş olan Hacı Osman dede, Irıza dayının evinin önündeki üç yol ağzında sallanan bir dal parçası ya da mısır püskülü gibi bir şeyin aşağı yukarı sallandığını görür. “Ne ola ki bu? Kim sallıyor? Niye sallıyor? Sallayan kim? Niye görünmüyor? Yoksa çocuklar bana oyun mu (şaka mı) yapıyor?” gibi düşünceler içerisinde o sallanan şeye doğru iyice yaklaşıyor. Ama yok. Sallanan o püsküllü şeyden başka hiçbir şey görünmüyor ortada? Çalı olsa dikenler sallanıyor diyecek ama o şey orta yerde ve havada sallanıp duruyor. Ta dibine kadar sokulup da o güneşin altında dikilen boz eşşeğe dokunana kadar hiçbir şey anlamıyor ve hayretler içinde kalıyor. Meğer o sallanan şey Irıza dayının boz eşşeğinin kuyruğu imiş.

Yukarköy rampasına sarmadan, Irıza dayının evinin önünde, üç yol ağzında küçük bir çayırlık vardı. Rahmetli, elinin altında sürekli bir eşşek bulundurur, onunla ufak tefek yüklerini taşırdı. Değirmene, ormana giderdi. İşi yokken de eşeğini evin oralara bir yerlere örükler, hayvancağız da çayırlarla oyalanıp dururdu. Her zaman otlayan eşşek bu sefer otlamayı bırakmış güneşin alnında dikilerek dinleniyor, bir yandan da kuyruğuyla üzerine üşüşen sinekleri kovalıyordu. İşte bu sabit duruşu sırasında oradan geçmekte olan yılların eskitemediği Hacı dedeyi şaşırtmıştı. (Bu durumu günümüzdeki DİGİTAL TEKNOLOGY ile izah etmek mümkündür. Bu teknolojide bütün görüntü nakledilmeyip, hareketsiz nesnelerin fotoğrafı, hareketli nesnelerin videosu nakledilir.)

Hacı dede, başına gelen bu vakayı cemaate hayretler içinde defalarca anlatmıştı. Kimi gün hep birlikte gülüşmüşler kimi zamanda da Allah’ın bize bahşettiği göz, akıl ve izanın ne kadar büyük bir nimet olduğunu iç geçirerek, şükrederek sükut etmişlerdi.

Allah(cc) Cümle Geçmişlerimize Rahmet Eylesin.

/Çetin KOŞAR

20 Ocak 2019

Akbulut Köyü'nde Unutulmaz Olaylar -2

LAMBAYA PÜF DE

ÜFLE DE ÜFLE

Eskiden köyümüzde elektrik yokken kullandığımız aydınlatma araçları gaz yağıyla çalışan idare, lamba ve löküslerdi. Son zamanlarda iki kilogramlık piknik tüplerine de bir başlık takılarak lüküs niyetine kullanılmaya başlanmıştı. Ancak löküsler ve bu piknik tüpleri herkeste olmazdı. Bu nedenle çoğu kişi bunların nasıl yakılıp söndürüldüğünü bilemezdi.

1970’li yılların ortalarında Köye elektrik gelmişti ama sık sık kesinti yaşandığından köylü bu geleneksek aydınlatma araçlarını hepten terk etmemiş, yedekte hazır ve nazır olarak bekletmekte, yeri geldikçe kullanmakta idi.

Olay bir Ramazan ayı içerisinde, Akbulut Camiinde Teravih Namazı esnasında yaşanır. Cami İmamı Kozköylü Turan TOK hocamızdır. Elektrikler kesilir ve caminin aydınlatılması için piknik tüpü yakılır. Namaza başlandıktan sonra elektrikler gelir ve imam selam verdikten sonra arada salavat getirilirken hemen piknik tüpünü kapatmak ister ve tüpün vanasını “çevirir, çevirir, çevirir” fakat bir türlü sonunu getirip gazı kesip tüpü söndüremez. Salâvat-ı Şerife’yi okuyup bitiren cemaat ayağa kalkmış, tekbir almak için imam efendiyi beklemektedir. Turan Hoca hemen yanı başında yanmakta olan tüpü bırakır ve mihraba çıkarak Teravih namazının diğer rekâtlarına devam etmek için tekbiri alıp namaza durur.

İşte olanlar bundan sonra olur. Ön safta, imamın hemen arkasında bulunan merhum Züver KOŞAR, bakar ki hoca tüpün ışığını kapatamadı. Tüp boşuna yanacak. E, israf. Müsriflik olmasın diye hocanın ardından, tekbir almayıp, hemen tüpün başına gider ve başlar sesli sesli “üüüfff, püüüf” diye tüpü üflemeye. Ama o da söndüremez tabi. Hani idareyi, lambayı üfleyerek söndürüyorduk ya! Rahmetli nereden bilsin bu yeni icadın üflenilerek söndürülemeyeceğini. Herkesin içinde bir çocuk vardır ya, koca koca adamlar "kikir kikir kikirdeyerek ve tısır tısır tıslayarak" gülerler ama birbirini duymazdan gelir ve namaza devam edilir. (Allah kabul eylesin. Amin.)

/Çetin koşar

22 Şubat 2010

Akbulut köyü'nde Unutulmaz Olaylar -1

Ömr-ü Hayatımızda öyle şeyler duyuyor, öyle şeyler görüyor ve öyle şeyler yaşıyoruz ki onları hiç bir zaman unutamıyoruz.

Çeşitli bahanelerle bir araya geldiğimizde mecliste ya da arkadaşlar arasında sık sık anlatılan bu vakaları "söz uçar, yazı kalır" kabilinden iki cümleyle dahi olsa lütfen yazalım, paylaşalım.

Böylesine anlamlı, duygulu ve yerine göre komik olayları yazarak ölümsüzleştirmeye ne dersiniz?

***

SOFYAYI BUL

SOFRAYI KUR

Eskiden köylerimizde mutfak ile oturma odası aynı idi. Zaten iki oda bir salondan müteşekkil eski köy evlerimizde bunun başka bir çaresi de yoktu ki. Bilindiği gibi eski köy mutfakları sadece yemek pişirilen bir mekân değil, oturulan, dinlenilen bir kültür ünitesiydi. Eve bir misafir geldiğinde bile yemekler onun gözü önünde hazırlanırdı. Böylece kişiler, ne yiyip ne içeceğini hazırlık safhasındayken denetlemiş oluyordu.

Gerek misafir geldiğinde ve gerekse tarla dönüşü evde bir yandan yemekler hazırlanır bir yandan da sohbetler edilir, gerektiğinde evin her ferdi bu hazırlık safhasından sofranın kurulmasına kadar geçen süre içeresinde işlerin kıyısından köşesinden tutarak aşçıya yardımcı olurlardı. Herkesin iştiyakla koştuğu bu yardımlardan en önemlisi de sofranın kurulmasıydı. Aç karınların doğal düşündüğü tek şey yemeklerin hazırlanıp bir an önce sofranın kurulmasıdır.

Kış günleri, tütün seçme, istif yapma ve tonga bağlama dışında köylünün genelde “avara” olduğu günlerdir. Yine böylesi günlerden birinde Züver’in Mehmet koşar ile Sefercüğün Ramis koşar, Sefercüğün eski iki katlı evinde misafirdirler. Sefercüğün gelini (Salih Koşar'ın eşi) Güllü gelin öğle yemeği hazırlama telaşındadır. Yemek vakti de çoktan gelmiş ve geçmek üzeredir. Öğle ezanı okunmuş, namazlar kılınmış hatta çocuklar öğle yemeği için okuldan gelmişler ki yemeklerini yedikten sonra yine okullarına gideceklerdir bunun için sofranın geciktirilmeyip bir an önce kurulması gerekmektedir.

Zaman 1970’li yılların ortalarıdır. O sıralar Bulgaristan’ın Sofya Radyosu gündüz saat 11 ile 13 arası daha ziyade Almanya’da Türk işçilerine yönelik olarak Türkçe yayın yapmakta, siyasi propaganda konuşmalarının yanında da bol bol istek türkü çalmaktadır. Kısa dalgadan yapılan bu yayın yıl boyunca köyde fırsat buldukça herkes tarafından dinlenilmektedir.

İşte o gün de Züverin Memet emmi, bir yandan sohbet ediyorlar, bir yandan da Sefercüğün Salinin “iradiye”sini almış eline istasyon istasyon gezerek kanallardan dinlemek için bir şeyler aramaktadır. O sırada bir yandan yemek hazırlayıp bir yandan da misafirlerle konuşan Güllü Gelin, elindeki radyodan kanal ararken “cazur cuzur” sesler çıkartan Mehmet Emmiye dönerek, Sofya Radyosunun istasyonunu bulmasını kastederek “Abi Sofya’yı bulsana” der.

İşte ne olursa o an olur. Ramis emmi yerinden yavaşça kalkar, doğru gider sofrayı alıp gelir ve odanın ortasına kurar. Güllü Gelin şaşırır ama fark ettirmez. Herhalde “abim çok açıktı ondan acele ediyor” diye aklından geçirir ve biraz daha hızlanır. Ancak bir müddet sonra Ramis’in sabrı taşar. “Hadi gelin. Sofrayı kur dedin kurdum. Yemekleri koy da oturalım” deyince mesele anlaşılır. Güllü Gelinin Mehmet Emmiye söylediği “Abi Sofya’yı bul” sözünü Ramis Emmi kendi üstüne alınarak “Abi Sofrayı Kur” olarak anlamıştır. Yıllarca aileler arasında anlatılıp gülünmektedir.

/Çetin koşar

20 Şubat 2010