Ayşecik, Türbanlı Kezban'a karşı

---

http://sinematurk.com/film/1127-sultan-gelin/

---

 Eski Türk filmlerinin en beğendiğim ve seyretmekten keyif aldığım hikâyelerinden birisi, kentli bir ailenin yanına, köydeki uzak bir akrabalarının kızının gelmesi ile başlayan, evin ya da mahallenin modern kızları ile köylü kız arasında yaşanan çekişme anlatısıdır. Buna benzer senaryosu olan en az 4-5 filmi kolaylıkla hatırlayabiliyorum.

---

Kentli kızın köylü kızını aşağılayan, onu modernlikten nasibini almayan bir zavallı olarak gören ve bu sebeple aynı haklara sahip olmasını kabullenemeyen tavrı, eminim hepimizde nefret duygusu uyandırmıştır. Bu sebeple köylü kızın bu aşağılanma karşısındaki azminden, hırsından ve kendini kabul ettirmeye yönelik çabasından keyif alır, kazandığı her başarıdan gururlanırdık.

Kentli kızların, köylü kıza layık gördüklerini eminim hatırlarsınız. Evin normal bölümlerinde konaklamasına izin verilmez, müştemilat ya da çatı katı gibi kendisini besleme hissetmesini sağlayacak konumlarda yer açılırdı ona. Evin içinde olduğu gibi dışında da modern kızların sahip olduğu hiçbir hakka sahip olamazdı. Diğer ortalama kentli birey ve gruplarla sohbet, eğlence ortamlarına sokulmamaya gayret edilir, ancak mahallenin dilenci, fakir ya da sokak çocukları ile diyalog kurmasına izin verilirdi. Eh, başlarda köylü kızı da sohbet edecek bir tek onları bulabilirdi kendisine yakın olarak.

Ama modern kızlarla, köylü kızı arasında en fazla dikkat çeken fark ise giyim tarzları olurdu. Kentli kızlar kendilerini en albenili kılacak tarzda giyinirken, köylü kızı geldiği yerde alışkanlık kazandığı giyim tarzında ısrar ederdi. Kendisiyle ilgili en büyük aşağılama gerekçesi de giyim tarzı olurdu zaten.

Her şey bu seviyede gitse belki çok da etkili olmayacak bu senaryo, kentli kızın hoşlandığı erkeğin köylü kızından etkilendiğini belli ettiği andan itibaren farklılaşmaya başlar. Kentli kızında, o ana kadar burnundan kıl aldırmayan, üstün olma hali tarumar olur, aşağıladığı kişi tarafından alaşağı edilmiş olmanın gurur kırıcılığını yaşamaya başlar. İşte filmimizi de heyecanlandıran şey de, kırılan gururda üreyen nefretin, kıskançlığın ve gözün kararma halinin sergilenmeye başlamasıdır.

Günümüzde laiklerle başörtülülerin mücadelesinin en heyecanlı anlarındayız ve bulunduğumuz nokta az önceki senaryodan çok da farklı değil. Laikler, modern olmayı beceremeyen başörtülülerin toplumun ortak noktalarında yer almasına karşılar. Bu süreç, onları aşağılayarak başlarken, kendilerini de bu geri kalmışlar karşısında fazlası ile üstün görüyorlardı. Ancak gün geçtikçe ve köylü kızı kent yaşamının içinde var olma talebi arttıkça süreç kızışmaya başladı ve laiklerimizin sevgilisi olan iktidar makamı, köylü kızına kalbini kaptırınca kızılca kıyamet koptu.

Biliyorum, bu yazıyı okuyan ve fazlası ile laikçi olan birisi bu benzetmeye fazlası ile karşı çıkacaktır. Eh, insanların kendilerini filmlerin kötü karakterlerine benzeştirmeleri oldukça zor kabul edilir bir şey. Olayın bu kadar karikatürize edilemeyeceği söylenecektir. Ama inanır mısınız, siz karşı olma gerekçelerinizi ne kadar derinleştirirseniz derinleştirin, ne kadar politik söylem oluşturursanız oluşturun, olayın sosyolojik gerçeği bu kadar basit. Size benzemeyen ve beğeninizi kazanmayanın sizinle eşit pozisyonda olmasına duyduğunuz öfkeden başka bir şey değil bu. Hele ki, ortalıkta modernlik gibi kendinize biçtiğiniz kutsal bir kimlik varsa, (modern olan) efendi ile – (modern olma yeteneği olmayan) köle arasındaki ilişkiye de benzetebilirsiniz süreci.

Aslında bu durum modernliği bu ülkeye gerçek anlamda gelmemesinden kaynaklanıyor. Çünkü modern dediğimiz zihniyet eğer bu ülkeye uğramış olsa idi, bu zihniyet, ülke kurulduğunda köylü nüfusunun toplumun %90’ına tekabül ettiğini, 1950’de %66’sına, 1980’de %50’sine, bugün ise %30’una kadar gerilediğini, yani bu gün kentte yaşayan nüfusun büyük çoğunluğunun, yakın bir zamana kadar köyde yaşadığını tespit edecek ve köylünün gelirken kendi kültürünü de kente taşıdığını anlayacaktı. Ve bu tespit üzerinden, bu nüfusun kente nasıl intibak edeceğinin hesabını yapması ve toplumdaki entegrasyonu sağlayacak adımları atması gerekirdi. Üstüne üstlük, eğer sistem otoriter değilse ve sosyoloji biliminin gerçeklerine inanan bir yönetici sınıf varsa, ulaşılacak olan noktanın tüm köylülerin bir günde dönüşüm yaşayamayacağını ve standart, tek tip bir kentliye dönüşmesinin mümkün olmayacağını bilecek, beraberinde kentlinin de bu dönüşümden kendisine bir pay düşeceğini anlamasını sağlayacaktı.

Oysa bizim ülkemizde, en uç örnekleri, Cumhuriyetin ilk yılarında Ankara Valisi Nevzat Tandoğan’ın Kızılay Meydanına şalvarlı ve kasketlileri meydana sokmaması ile İstanbul Plajlarına sıradan insanların gelmesini sorun eden İstanbul basınının “Halk plaja geldi, vatandaş açıkta kaldı” manşeti atması olan, laik kentli – dindar köylü çatışması her zaman mevcuttu. Bu çatışmanın bugün, artık izi yavaş yavaş kalkan köylülük kimliğinden sıyrılıp, muhafazakar kimliğini fark eden toplumun türbanı üzerinden devam ettiğini söylemek mümkün.

Bu tavırla da bizim kendisini modern zanneden laikçi kentlilerimiz, şehrin kenar mahallelerine mahkûm ettiği ve günümüze kadar herhangi bir derdine çare olmadığı toplum kesiminden, kendi kurguladığı modernliğin karşıtını var etmeyi başardı.

Ama esas sorunumuz bence şu; ortalıkta modern olan kimse yok. Giydiği giysiler ve günlük yaşamdaki bazı basit tercihleri ile modern olduğunu zanneden ama demokrasi, özgürlük ve eşitlik konularında taraf olmayı başaramayan laikçi bir toplum kesimimiz var.

Ekonomik temelden beslenmeyen bu çarpık modernleşmenin sahiplerinin bugün yapabildikleri tek şey ise, devlet yönetimine sahip olmak isteyen otoriter güç dengelerinden birisinin yanında olmayı tercih etmekten başka bir şey olmuyor işte.

/Bibliyofil

http://blog.milliyet.com.tr/Blog.aspx?BlogNo=94845

Cagala

---

Cagala / Salyangoz

Mevsim ilkbahar. Köy yerinde Mart ayıyla birlikte başlayan cagala toplama sezonu son sürat devam ediyor. Henüz tarla tabak işleri tam gaz başlamamıştır. Bu nedenle okula gitmeyenlerimiz “tamın taşın” işini bitirince, okula gidenlerimiz okuldan gelince, ele geçirdiğimiz tütün dikme “ıbrık”ı ya da bir poşet ile çalı diplerini izleyerek, bir köyden öbür köye kadar yol alırdık da bunca yolu nasıl kat ettiğimizin farkına bile varmazdık.

Özellikle ilkbaharın etrafı yeşile boğmasının akabinde başlayan bahar yağmurlarıyla gizlendikleri köşelerinden çıkıveren salyangozlar bizim bu girişimci ruhumuzun karşısında neye uğradıklarını anlayamazlar soluğu poşet ya da ıbrıkların içinde alırlardı. Gel zaman git zaman bu “sümüklü böcüg” ler işin farkına varmış olmalılar ki gündüz gözüyle bir daha yeryüzüne çıkmaz oldular. Mevsimi olmasına rağmen siftah etmeden gün biter, bir tane bile cagala bulamazdık. Sonunda fark ettik ki bu hayvan mahlûkatı bizden korkusuna gündüz değil de gece vakitleri yeryüzüne çıkmaya başlamışlar. Eh! Biz de boş durmayıp akşam hava karardıktan sonra “çıra” “idare” “tüplü” ve “löküz” vb. aydınlatma aracı olarak elimize ne geçirirsek alır, 3-5 arkadaş gece yarılarına kadar cagala toplardık.

İlk defa cagala toplamaya başladığımız zamanlarda her bulduğumuz cagala için “aha bi dene buldum.” diye sevinç çığlığı atardık. Ancak attığımız her sevinç çığlığı yanımızdaki diğer arkadaşın moralinin bozulmasına yol açardı. Her ne kadar tek başına cagala toplamaya çıkılabilse de bu işin makbul olanı en az iki ve daha fazla kişiyle çıkılmasıydı. Bu sayede cagala toplarken hem sohbet edilir hem de farkına varılmadan köyün dışına çıkıldığında yalnız kalmayıp, dayanışma sağlanarak kendimizi güvende hissederdik.

Cagala toplama sırasında hem belirli bir hızla yürür hem de iki adet gözümüzle çalı diplerinde çayır çimen otlarının arasındaki cagalaları bir radar gibi tarardık. Sürekli bu şekilde gitmekten an gelir başımızı kaldırdığımızda gözlerimiz kararır sanki dünya üstümüze yıkılacak gibi olurdu. Bazen diğerimiz, tarla sahibinin kızması, çalı kenarının cagala için müsait olmaması, köpek korkusu ya da geçmek için bir açıklık olmaması gibi çeşitli sebeplerle çalının öbür yanına geçmeyip aynı çalının dibinden peş peşe giderken aslında önde gidenin daha çok bulması gerekirken ne hikmetse arkadan gelen daha fazla cagala bulabilmekteydi.

Cagala toplarken dikkat edilecek hususlar vardır. Her koşulda cagala toplamaya gidilmez. Öncelikle hava “çisgemli” olmalı. Yani nemli, sis ve dumanlı bir hava olmalı. Ayrıca, en az yarım saat öncesinden yağıp geçen bir yağmur da aynı işi görebilmektedir. Özellikle Nisan aylarının o meşhur “ahmak ıslatan” yağmurları bu iş için harika fırsatlardı. Çünkü yeraltında yaşayan bu canlılar, karınlarını doyurmak için yeryüzüne ancak yerler ıslakken çıkmaktadırlar. İşte bu zamanlarda enselenmeleri çok kolay olmaktadır. Yerler kuruyken nasıl kaysın gariplerim!

Cagala toplarken karşılaşılan en kötü durum tarla kenarlarındaki çalıları dolaşırken üstümüzün başımızın çalıdikenlerine takılıp yırtılması, paçalarımızın çamur olması durumuydu. Eğer havada da çise ve yağmur varsa farkında olmadan iliklerimize kadar ıslanmak işin cabasıydı. Geceleri özellikle “idare” ya da kendi imalatımız olan “Molotof kokteyli” ni andıran aydınlatma meşalelerimizde yaktığımız gazyağının “is”i yüzümüzü gözümüzü “kir-pas” içinde bırakır, burun deliklerimiz adeta baca gibi “kurum” tutardı.

Çoğu kez ailelerimizden habersizce çıkılırdı bu cagala toplama işine. Çünkü büyüklerimiz bize her fırsatta bu işin“günah” olduğundan bahsederlerdi. Hani “Müslüman mahallesinde salyangoz satılmaz denir” ya! Biz de Müslüman olduğumuza göre niçin böyle bir şey yapıyorduk acaba? Şimdi anlıyorum ki biz bu işi, kanımıza işlemiş olan “kapitalistlik ruhu"yla yapmaktaydık ve bu nedenle her yolu mubah addediyorduk. Para için insanların öldürüldüğü bir zamanda bir hayvanın ölümüne yol açmış olmak o kadar da günah olmamalı diye düşünüyorduk herhalde. Bu nedenle gizlice çıktığımız bu ticari faaliyetimizin dönüşünde bize yöneltilen “neredesiniz bu saate kadar?” sorusunun cevabı olarak da kılıfı önceden hazırlanmış minarelerimiz yani “filancagilin urdiidüg” yalanı hazırdı. Kapitalizmde her yol mübah ya, bu durumlarda yalan konuşmak ise “farz” gibi geliyordu. (Töbe töbeee). Tabi biz gecenin yorgunluğundan ertesi gün öğleye kadar yataklarımızda horul horul uyurken gizlediğimiz yerin tesbit edilmesiyle bulunan hayvancağızlar bazen babalarımızın bize sert ama onlara nazik olan davranışları sonucu hürriyetlerine kavuşabilmekteydiler.

Toplanan cagalaların bir an önce elden çıkarılması gerekmektedir. Bu zavallı hayvanın da tazesi makbuldür ve elden çıkarılana kadar canlı kalmaları gerekir. Bunun için eğer köyde bu işin aracılığını yapan tüccar varsa o gün, ne topladıysak anında götürüp tarttırarak kilo başına köydeki rayiç bedeline veririz ya da bu fiyat çok düşük deyip 3-5 kiloluk poşetlerle, bizzat kendimiz 15 km uzaklıktaki ilçeye götürüp köye göre biraz daha yüksek fiyat veren oradaki alıcılara satardık. Bu imkânımız olmazsa yani ne köyde aracı var ve ne de çarşıya gidecek araç... Çaresiz iş başa düşmekte onca işin arasında devreye bir de “cagala gütme” işi girmekteydi.

O zamanlar biz bu hayvanların toprak yiyerek beslendiklerini düşünüyor olmalıyız ki topladığımız kutuların içine toprak serpiştirirdik. Hafiften de ıslatırdık ki çamur halindeyken yemeleri kolay olsun. Daha sonraları asıl besin kaynaklarının yeşil çimen otu olduğunu öğrendiğimizde çimen otu yolup atardık yanlarına. Yesinler, içsinler, doysunlar diye! Daha sonraları da duyduk ki çimenleri bunların üstüne değil de bunları çimenlerin üstüne bırakarak doyurursak daha çok kilo alır ve ağırlıkları artarmış. Bunun üzerine çimenlik bir alana dökülen bu salyangoz sürüsü artık beslenmek için mi kaçmak için mi bilinmez ağır bir ritimle çimenlerin üzerinde sağa sola dağılırlarken, bir garip çobanlığımız da başlamış oluyordu. Ya bu deveyi güdecektik ya da topladığımız bir kiloluk cagalalar satılana kadar yarım kiloya düşecekti. Biz deve değil de cagala gütmeyi tercih ederdik. Onlar çobanlığını yaptığımız hayvanlar içinde koyundan sonra en uysal olanlarıydı şüphesiz. Kaçmaya kalksa iki adımda anında yanında bizi bulacak yakayı ele verecekti.

Satış işlemleri esnasında yaşanan bir takım olaylar da vardı. Uyanık geçinenlerimiz kilo yapsın diye cagalaları yapışkan çamura “böyeş”tirirler araya yine cagalaya benzeyen renkli taşlar ve toprak parçaları koyarlar hatta içi boş olan cagala kabukları da toplanarak içlerine taş doldurularak canlı hayvan niyetine satılığa çıkarılırdı. Fakat onlardan da uyanık olan alıcılar tartmadan önce torbadakileri yere boşaltır, tek tek bakıp taş ve toprak parçalarını ayıklar, yerine göre çamurlu olanlarını geri verir ya da yıkattırarak teslim alırdı. Tabi yakayı ele veren uyanık veletlerin savunma için söyledikleri yalanın “bini bin para” ederdi. Bir de bu aracıların satın aldıkları bu salyangozları depolarından bir fırsatını bulup çalmaya kalkan daha uyanıklarımız da vardı ki burada isim vermek doğru olmaz. Onlar kendilerini çok iyi biliyorlardır mutlaka.

Buraya kadar bahsettiğimiz ve adına CAGALA dediğimiz salyangozlar kara salyangozlarıdır. Bağ, bahçe, çalılık ve ormanlarımızda bol bol bulunurlardı köyümüzde. Elimize bir fırsat geçmeye görsün. İşin suyunu çıkarmakta üstümüze yoktu hani. Para kazanma hırsıyla gece gündüz, dağ bayır, yağmur çamur demeden topladığımız cagalaların neredeyse kökünü kurutmaya kadar vardırmıştık işi.

İnsanoğlu bir işi yapmaya başlayınca zamanla o alanda uzmanlaşmaktadır. Önceleri gündüz gözüyle toplarken işi geceye döndürmüştük ya! İşte size yine süper(!) bir buluşumuzu da söyleyeyim. Hani bu hayvanlar çiseli ve yağmurlu havalarda yerüstüne çıkarlardı ya! Bir gün ormanda hayvan otlatıyoruz.  Toplama sezonunun da sonlarına gelmişiz. Bahar yağmurları geçmiş güneşli ve kuru günler başlamış. İşte tam bu zamanda ormanın kuytu bir köşesinde tesadüfen ayağımıza takılan bir dal parçası yüzünden yerdeki sonbahardan kalma yapraklar açılmış 3-5 tane yetişkin ve iri cagala ortaya çıkmıştı. Onları alırken gördük ki altlarındaki yumuşak toprak içinde de diğerleri var. Bir metrelik alandan 40-50 adet cagala çıkartmayalım mı? Bırakır mıyız? Çıkarttık! Daha sonraki yıllarda artık cagala toplamak için yağmur ve çise beklemeden elimizde kazmalar istediğimiz saatte cagala toplamaya çıkar olduk. Onlar yeryüzüne çıkmazlarsa biz onların yanına gider onları bir suçlu gibi inlerinden çıkarır pazarlardık.

Hiç düşünmezdik bu canlılar niçin yaratılmışlardı? Ne kadar hakkımız vardı bizim onların yaşam alanlarına müdahale etmeye. Gâvurlara yiyecek olmak için canlı canlı kaynar kazanlara atıldıklarında attıkları çığlıkları çocukluk günlerimizde duymuyorduk. Sahi, çığlık attıkları doğru mudur?

/Çetin KOŞAR

Köy Günlüğü’nden

Salyangöz Ansiklopedisi

---

CAGALA (SALYANGOZ) ANSİKLOPEDİSİ

Salyangoz, yumuşakçalar (Mollusca) şubesinin Orthogastropoda sınıfındaki kabuklu kara hayvanlarının ortak adı. Salyangozlar, tatlı sularda, denizlerde ve bütün çevrede görülebilen hayvanlardır. Nemli yerlerde bulunurlar ve yağışın bol olduğu ve havanın tam soğumadığı sonbahar aylarında sürekli görülürler. Vücutlarında bol miktarda su bulunduğu için çok soğuk havalarda donarlar. Çok sıcak havalarda ise su kaybederek kuruyabilirler. Geçtikleri yerlerde iz bırakmalarını sağlayan parlak renkli sümüksü bir sıvı üretirler. Kabuklarıyla gövdelerinin arasındaki kurumuş sümüksü sıvı, vücutlarındaki nemi kaybetmemelerini sağlar. Kışın toprak altına ya da ağaç kovuklarına girerek etkinliklerini azaltırlar. Yazın çok sıcak olduğunda da benzer şeklide davranırlar. Çoğunlukla otçul olmakla beraber, etçil ya da omnivor olabilirler. Salyangozlar en çok yağmur yağdığında meydana gelirler..

 Genelikle otçul olanlar, bitkinin taze sürgünlerini yediği için zarara sebep olabilirler. Çiftçiler ürünlerini salyangozlardan korumak için çeşitli yöntemlere başvurular. Az sayıda oldukları takdirde, toplanıp uzak bir yere götürerek ya da çok olduklarında bahçe duvarlarına, sebze aralarına, ağaçlara sarımsak suyu dökerek ya da sarımsak asarak uzak kalmalarını sağlarlar. Kullanılan diğer bir yöntem ise, bakır şeritler asmaktır. Bakır şeritlerin salyangozların salgıladığı sümüksü maddeyle etkileşime girerek bir elektrik akımı oluşturduğu ve uzaklaşmalarına neden olduğu düşünülmektedir.

Salyangozlarla beslenen çok sayıda hayvan vardır. Kuşlar, küçük memeli hayvanlar, kertenkeleler, kurbağalar, kırkayaklar, böcekler ve bazı büyük salyangoz türleri salyangozlarla beslenen canlılardandır. (wikipedia)

Biyolojisi

Sularda ve nemli çayırlarda yaşayan, değişik ebat ve şekillerde çok değişik türleri vardır. Kabuklu bir türdür. Gezdikleri yerlere sıvılarını bulaştırır. Bitkileri yiyerek yaşamları sürdürürler. Küçük türleri çoğu kez bahçelerde süs bitkilerini sararak kurumasına sebebiyet verirler.

"İnsan barsaklarında yaşayan ve halk arasında barsak kurtları adı verilen ve çok çeşidi olan bu canlıların bazılarına ara konakçılık yaparak insanlara yayılmasında rol oynarlar."

Kontrol Önlemleri

Bahçe ve çimenlik alanlarda özel yem şeklinde hazırlanmış ilaçları atmak sureti ile kolayca mücadele etmek mümkündür.

---

SALYANGOZUN TIPTAKİ YERİ ve GIDA BAKIMINDAN DEĞERİ

Salyangoz salgısı çok miktarda protein ve azotlu bir maya içermektedir. Salyangoz müzmin bronşite iyi gelmektedir. Ayrıca salgısı kurutularak akciğer veremine iyi gelen helisin imal edilmektedir. Salyangozun kendisinin kurutularak toz haline getirilmiş şekline de helisin denir ve bu kızartılacak etlerde yumuşatıcı olarak kullanılır. Salyangoz; madeni tuzlar, bakır, çinko, kalsiyum, magnezyum ve fosforlu maddeler bakımından zengin olup, çiğ yenen besin maddelerinin ve alkolün sindirilmesinde yararlıdır. (Su Ürün. Müh. M. Suat İNAN / Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, TÜGEM )

---

EVCİL SALYANGOZLARIN BAKIMI

Bu garip bir uğraş ama güzel ya. bu arada sümüklü böcekler böcek değiller. İsmi öyle ama böcek değil onlar. Mollusca dır. Böcekler ise İnsekta. Yani onlar yumuşakçadır. Böcekler ise eklembacaklıdır.

Sümüklü böcekler bitkilerle beslenir. Zira bu nedenle zararlı sayılmaları söz konusudur. Nemli ortamlarda yaşarlar. Salgıladıkları bir maddenin sümük görüntüsünde olduğundan bu isim verilmiştir.

Kaçmamaları için ortam kapalı olmalı. Sonra bitki yaprakları ve meyveler olmalı ve nem oranı biraz yüksek olmalıdır. Bu hayvanlarda yaz ve kış uykusu vardır. Metabolizmalarını yavaşlatırlar. Ama ortam koşulları iyi olursa buna gerek duymazlar.

Salyangozlar kışın genelde 6 ay uyur. İklime göre bazen ekimde başlar bazen aralıkta. 2 organa birden sahiptir ancak yine de çiftleşmesi gerekir. Ama dikkat edin 1 kere çiftleştikten sonra sene içerisinde 3-4 defa yumurtlayabilirler.

Yazın kuraklık olursa uyurlar ve genelde çalılık severler. Ama kışın genelde ağaç dipleri ya da bitki diplerini severler. Toprağa gömülüp kabuklarının açık kısımlarını dışarıda bırakırlar. kabuğun girişine iki zar yaparlar. Arada bir kış uykusunda zarı açıp içerdeki havayı temizlerler ama bir ya da iki kere. Bunun dışında bu iki zar arasında kalan havayı kullanırlar.

Salyangozunuz hareketsizse rahat bırakın uyuyordur. İşitme duyuları yok denecek kadar körelmiştir. Bu nedenle istediğiniz kadar gürültü yapabilirsiniz. Sebze severler. Arada bir ıslatılabilirler ama abartmamakta fayda var.

Yavruları kabuktan çıkınca içinden çıktıkları kabuklarını yiyip açlıklarını bastırır ama dikkat edin açlıktan ölmemeleri için kolayca ulaşabilecekleri yerde sebze yeşillik filan olması lazım. Aslına bakarsanız bence toprak ve çimen olan bir yerde muhafaza etmeniz lazım. (Ekşi Sözlük)

---

RÜYA TABİRİ

Rüyada salyangoz görmek, işlerinizde ağır bir tempoda da olsa başarıya ulaşacağınıza, aşkta karşılık göreceğinize, elinize bol miktarda servet imkânı geçeceğine ve mutlu olacağınıza işarettir. Rüyada salyangoz görmek tembellikle tabir edilir.

---

SALYANGOZ NESLİ TEHLİKEDE!

KTÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kenan Çelik ise kurbağa ve salyangoz üretiminin bölgeye önemli bir döviz girdisi sağlayacağını söyledi.

Kurbağa ve salyangozun iç piyasada tüketilmediği için üretimin tamamının ihraç edildiğini ve önemli bir döviz girdisi oluşabileceğini ifade eden Çelik, "Bu konuda krediler alınabilir. AB fonları ve TR 90 kapsamında projeler yapılabilir.

Kurulacak tesislerde aynı zamanda, kara ve deniz salyangozu ile balıklar da işlenebilir" dedi.

"Müslüman mahallesinde salyangoz satılmaz" deyiminin çok eskilerde kaldığını savunan Çelik, şöyle devam etti:

"30 yıl önce Karadeniz Bölgesi'nde kara salyangozu toplanır ve satılırdı. Bölgede salyangoz alıp-satan esnaf vardı. Hatta bazı ilçelerimizde salyangoz işleme tesisleri bile kurulmuştu. Son yıllarda ise salyangoz ticareti yapılmaz oldu. Çünkü salyangozlar sınır tanımadan toplanmış, artık doğada salyangoz kalmamıştır.

Hatta neslinin tükeneceği bile söylenmişti. Toplanabilecek olanlar da bir tesisin çalışması için yeterli olmamaktadır. Oysa İç Anadolu'nun çeşitli bölgeleri, Konya ve Adana'da salyangoz işleme tesisleri halen var.

Salyangozlar doğadan toplattırılıyor. Tamamen ihracata çalışıyorlar. Dünya pazarının yüzde 40'ı Türkiye'nin elinde. Başta Fransa, İtalya, Almanya, İngiltere olmak üzere AB ülkeleri, Güney Amerika ülkeleri, ABD, Japonya, Lübnan, İsviçre, Çin gibi ülkelere ihracat yapıyoruz. İyi bir döviz getirisi sağlıyor. Bu ülkelerde en lüks restoranlarda, en pahalı yiyecekler arasında sayılıyor."

Tüketiciye farklı şekillerde sunuluyor

Salyangozların canlı, haşlanmış, dondurulmuş, konserve olarak veya boş salyangoz kabuğu şeklinde ihraç edildiğini, salyangoz pazarında Bulgaristan, Romanya, Macaristan, Arnavutluk, Litvanya, Letonya, Estonya gibi ülkelerin Türkiye'ye rakip olan üreticiler olduğunu vurgulayan Çelik, "Özellikle Romanya'da salyangoz mamulleri üretimi gelişmiş durumda.

Salyangozun sosis, salam, sucuk gibi ürünlerinin yanı sıra acılı, baharatlı gibi değişik zevklere göre üretimi de yapılıyor. Salyangoz kıyması ve unu da diğer ürünler arasında sayılabilir" dedi.

Karadeniz köylerinde her ailenin salyangoz üretimine ayıracağı bir dönüm arazisi olduğunu ifade eden Çelik, şunları kaydetti:

"Bir dönüm araziye 100 bin salyangoz bırakılabiliyor. Her salyangoz 90 ile 110 arasında yumurtlayabiliyor. Yılda bir kere çiftleştiklerinde sürekli yumurta bırakabiliyorlar. Ortalama 25 gram ağırlıkları oluyor.

Bir aile yılda 100 bin salyangoz satsa, bu 2,5 ton yapıyor. Bu rakamın iki üç katı üretilebilir. Önemli bir gelir kaynağıdır. Üstelik iç piyasada tüketilmediğinden, bölgeye doğrudan döviz girdisi sağlar.

Tek yapılması gereken, salyangoz üretilecek alanların ince tel örgü ile çevrilmesi, yumuşak toprak konulması, biraz çalılık olması ve yaz kış çim ekilmesidir. Sera kurularak da üretilebilir. İşçilik sadece toplamak için gerekiyor."

Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde Bir Kağnı

Eski Tarım Araçlarımızdan Öküz Arabası (Kağnı)

Bizler kentin yolunu tutunca

onlarda kentlerdeki müzelerin yolunu tutmuşlar.

Akbulut Köyü Çetin'in Bakkalı

Bu özet kullanılabilir değil. Yayını görüntülemek için lütfen burayı tıklayın.

Akbulut Köyü 1.Keşkek Günü'ne Davet (03 Nisan 2008)

Bu özet kullanılabilir değil. Yayını görüntülemek için lütfen burayı tıklayın.

Kavmi-İ Etrak Ve Apo’s Öküzü

---

ESKİ MISIR, BENİ İSRAİL KAVMİ-İ ETRAK VE APO’S ÖKÜZÜ

Ba-ka-ra, yarmak, ayırmak, izah etmek ve araştırmak, anlamında Arapça bir fiildir. El-bakara ise, manda, sığır, inek, düve, öküz (tosun) anlamında Arapça bir isimdir.(1) Sığır cinsine bakara denilmesinin hikmeti ise geçmişte ve halen (!) bu hayvanların tarım sektöründe çiftlik yaparken toprağı sürüp yarmasıdır.(2)

Tasavvuf ilminde Bakara, çile çekme kabiliyeti kazanan ve süfli arzulardan kurtulmaya elverişli hale gelen nefis anlamındadır. (3)

Tefsir ilminde ise Bakara, Kur'ân-ı Kerim'in ikinci ve en uzun suresidir. Sûrenin biri senam (Zirve), diğeri zehra (parlak beyaz) anlamında iki de lakabı vardır.

Medine'de inen Bakara Sûresinde iman esasları, insanın yaratılışı, kıblenin değişmesi, namaz, oruç, hac, sadaka, boşanma, neseb, nafaka, borçların kaydedilmesi (noterlik) gibi pek çok konu izah edilmiştir. Sûrede zulüm ve fitnenin sürüp gitmesinin savaştan daha büyük bir tehlike olduğu belirtilmiştir.

Kur'ân’ın metin itibariyle en uzun ayeti (282) de Bakara sûresindedir. Tesbihatta okuduğumuz Ayetel Kürsi sûrenin 255’inci, Amenerrasûlü diye bildiğimiz mirac hediyeleri de sûrenin son iki ayetidir. Sûrenin "Elif... Lâm...Mîm rumuzuyla, sanki el - malum-ul - mechul, (bilinmeyen bilinen)'ün kısaltılmış şekliyle başlayıp, sen mevlamızsın (bizim dostumuz sensin) kafirlere karşı bize yardım et" dua ve cümlesiyle bitmesi çok ilginçtir. (4) Bu ülkede yaklaşık 20.000 camide her gün yatsı namazından sonra okunan ve milyonlarca müslüman insanın bilerek veya bilmeyerek sonunda söyledikleri "Âmin" sadaları umarım Arş'a yükselmiştir. Değilse ülkenin destanını yazanların torunlarına Ebu Cehil bostanı (karpuzu) yedirecekler.

Sûrenin fazileti hususunda peygamberimiz (SAV): "Aklı başında bir adam görmedim ki, Bakara Sûresinin sonundaki bu ayetleri okumadan uyusun. Her kim geceleyin Bakara Sûresinden bu iki ayeti okursa ona yeter. (5) Kim evinde gece ve gündüz Bakara Sûresini okursa oraya şeytan üç gün üç gece giremez" (6) buyurmuştur.

---

Sûreye Bakara isminin verilmesine sebep olan olaya gelince, olay Yahudilerin, Musa (AS) döneminde işlenmiş faili meçhul bir cinayeti aydınlatmak için kestikleri buzağının kemiği ile katilin yakalanma hadisesidir. Birçok faili meçhul cinayetleri aydınlatmada bize ışık tutacak Bakara Sûresinin 67-74. ncü ayetlerine birlikte göz atalım.

Ayet 67- Bir zaman da Musa (AS) kavmine: "Allah size herhalde bir (sığır) inek boğazlamanızı emrediyor" demişti. Onlar: "Bizi eğlence mi ediniyorsunuz? (Bizi alaya mı alıyorsunuz?)" demişti. Musa AS da: "Ben cahillerden olmaktan Allah'a sığınırım." demişti. (40) Firavunların idaresi altında bulunan Mısırlılarca (Bu günde uzakdoğu ülkelerinin bazılarında olduğu gibi) sığır mukaddes bir hayvandı. Her yıl İspanya'da düzenlenen Arenalar da, yenilen taranaların da aslı buna dayanır. Ona taparlardı. Bu adet İsrail oğullarına Mısırlılardan geçmişti. Zamanla İsrail oğulları da küfürleri yüzünden (Hz. Musa'nın nübüvveti ve mucizelerini inkar ve Tevrat'ın ayetlerini reddettiklerinden) özlerine buzağı bir su gibi içirilmiş (buzağı sevgisi kalplerine sindirilmişti) ve iyice işlemişti. (Bakara 93) Musa (AS) kendisine gelen vahiyle Allah'tan başka hiçbir şeye tapınılmayacağı inancını kökleştirmek ve batıl akideyi gönüllerden söküp atmak ve bir de ölüyü dirilttikten sonra katilin adını ona söyletmek mucizesini göstermek için öyle emretmişti.(8)

Ayetin tefsirinde: Beni İsrail; "Çok tuhaf, sen bizimle alay mı ediyorsun" demişlerdi. Acaba neden böyle demişlerdi. Deniliyor ki; Allah'ın bakara kesmeyi emretmesini akılları almadı. Buna bir sebep bulamadılar, bir ilişki kuramadılar. Böyle olması ise bu emrin onlara henüz Mısır'da iken ve Hz. Musa'nın peygamberliğinin ilk zamanlarında verilmiş olmasına işaret eder. Firavun kavmi olan putperest Mısırlıların APİS öküzüne taptıkları ve boğanın, bunların en yüksek mâbutlarını temsil ettiği, tarihî rivayetlerden olduğuna göre, sığır kurban etmek, o zaman İsrailoğulları üzerinde şiddetle hâkim olan firavun kavminin taptığı tanrıları boğazlamak demek olacağı için, İsrailoğulları açısından Mısır'da iken, bir ihtilal anlamına gelen böyle bir müthiş emir, elbette kolayca yerine getirilebilecek bir emir ve tasavvuru mümkün bir iş değildi. (9)

Rivayete göre, Yahudilerden asilzade zengin bir zat, bir an evvel malvarlığına konmak için (Nesim Malki cinayeti gibi biricik oğlu) kardeşinin oğulları (yeğenleri) tarafından bir gece öldürülmüş ve cesedi başka birisinin kapısının önüne bırakılmıştı. Maktulün yakınları ve emniyet güçleri olayın sır perdesini aralayamamış ve katil bulunamamıştı. Bilâveled maktulün babasının mirasına konmak için işlenen fail-i meçhul cinayeti aydınlatmak için maktulün tarafları çözüm için Hz. Musa AS'a gelmişlerdi. Bu faili meçhul cinayeti işleyen şebekenin açığa çıkması için bir nevi Hz. Musa'dan mucize istemişlerdi. Musa (AS)’da bunun karşılığında kendilerinden kalplerinde gizli sevgi besledikleri putperestlikten vazgeçmelerini ve dünyayı temsil eden altına olan aşırı temayüllerini terk etmelerini istemiştir. Dilerseniz aralarında geçen konuşmalara ayetlerle devam edelim.

Ayet: "(Ey Musa !) .. Bizim için Rabbine dua et de onun (o ineğin) ne olduğunu (kaç yaşında olacağını) bize iyice açıklasın." dediler.

Musa (AS)'da: "(Ey kavmim !) Allah diyor ki o (inek) ne çok yaşlı, ne de pek genç değil, ikisi ortası (dinç) bir inektir. Artık (gidin) emrolunduğunuz şeyi (hemen) yapın" demişti.

- Bunun üzerine yine emri yerine getirmeye yanaşmadılar-

Ayet: 69 (tekrar) şöyle dediler "(Ey Musa !) Bizim için Rabbine dua et de onun donu (rengi) nedir? Bize tam açıklasın." O da dedi ki: "(Ey kavmim) Rabbim diyor ki; o bakanlara ferahlık verecek sapsarı (simental) bir inektir"

- Bu açıklamaya da kanaat getirmediler, üçüncü deneme sınavını da kaybettiler.

Ayet: 70-71 (Yine) demişlerdi: "(Ey Musa) Rabbine bizim için dua et de o nedir? Apaçık anlatsın bize. Çünkü bizce birçok inekler birbirine benziyor. (Bu inek bize üstü kapalı karışık geldi onun hangi tip bir sığır olduğunu kestiremedik) ve inşaallah biz her halde yola geleceğiz, yahut kesmenin yolunu bulacağız." Musa (AS)’da buna da dedi ki; "(Ey kavmim !) Rabbim buyuruyorsa ki; o (inek) ne boyunduruğa koşulup arazi sürecek, ne ekin sulayacak bir inek değildir, salmadır. (Boyunduruk altında ezilmemiş, kusursuz, alacasız bir inektir.)

Onlar bunun üzerine: "Ey Musa (!) Hah... İşte şimdi bize gerçeği bildirdin. (hakikati tastamam getirdin) Bunun üzerine o ineği bulup boğazladılar ki az kalsın bunu yapmayacaklardı. (10)

İsrail, Yakup (AS)'ın mahdumudur. Onun nesline olan ismine izafeten Benî İsrail (İsrailoğulları) denilmiştir. İsrailoğullarının on iki kolu vardır. Eski Mısırlıların kutsal ineği APİS'ine tapmayı bırakıp tevbe ettiklerinden bu kavme Yahudiler denilmiştir. İnsanlık tarihinin en şımarık, dönek ve şerli kavmi Yahudiler Yahya, Zekeriyya ve Kur'ân’da ismi zikredilmeyen Şa'ya AS, hunharca katletmişler. Musa (AS)'ın gösterdiği 9 türlü mucizeye rağmen inkarı tercih etmişlerdi. Mısır'daki kölelikten Allah'ın yardımıyla kurtuldular. Çölde susuz kaldıkları zaman suya, açlık tehlikesi karşısında bıldırcın eti (akınına) ve kudret helvasına kavuştular. Allah'ın bunca nimetle-rine karşılık hemen her defasında yine de kurtarıcılarına karşı gelmekten, peygamberlerini üzmekten ve hatta öldürmekten geri kalmadılar. Musa AS 1001 kelam için çıktığı Tur Dağın'da iken Tuva Vadisinde Samiri isminde bir sarrafın eritip döktüğü altın buzağı heykeline tapmaya başladılar. Musa AS'ın kardeşi ve veziri Harun AS'ı dinlemediler. Allah'a verdiği sözü tutmadılar. Allah'ın kurban edilmesini emrettiği buzağıyı kesmemek için çok direndi-ler. Her seferinde bir bahane ile geldiler, söz konusu sığırın daha başka hangi özellikleri bulunduğunu sordular. Nihayet onun hiç çifte koşulmamış, parlak altın sarısı, iyi gelişmiş ve görenleri imrendirecek güzellikte bir inek olduğu kesinleşti. Kendi cinsinin bütün üstün özelliklerini taşıyan bu hayvanın beden yapısı ile Kutsal APİS öküzünü andırıyor, altın sarısı rengiyle de Yahudilerin altına duyduğu sevgiyi temsil ediyordu. Bu iki sebepten dolayı mutlaka kesilmesi, kurban edilmesi gerekiyordu. Ancak böyle bir kurban sayesinde onlar esaretle geçen eski Mısır günlerinin üzerinde bıraktığı psikolojik eziklik ve aşağılanma etkisinden kurtulacaklardı. Sonuçta istemeye istemeye böyle bir kurbanı bulup kestiler. Hani neredeyse ondan vazgeçiyorlardı. (11)

Hikaye olunduğuna göre yine aynı dönemlerde hiçbir alimin fakirlik üzerine vefat etmeyeceğine inanan dindar ve salih bir pir-i fani ihtiyarın tam bu vasıfları taşıyan bir ineği bir de çocuğu varmış. İhtiyar bu buzağıyı bir ormana götürmüş ve Allah'a emanet ederek bırakmış. "Ey Rabbim, bunu çocuğum büyüyünceye kadar sana emanet ediyorum." demiş... Vefat edeceği sırada kendisine "Bir gününü görmedik... Fakirlik boynumuzu büktü. İlmin ve kitaplarının bir faydasını görmedik. Hep başka kitaplarını okudun. Ben kitabını hiç okumadım" diye sitemde bulunan hanımına verecek bir cevabı olmayan âlim zat oğlunu ormana gönderir. Oradan da ineği pazara götürürken önüne Hızır (AS) geçer ve der ki; "Yavrum.. Biraz sonra bu ineğe müşteriler olacak. Sakın 4000 altından aşağı vermeyesin, onlar nasıl olsa bunu alacaklar. Sakın unutma..."

Bunun üzerine pazar yerine gelen inekler arasından araya araya o sığırı bulmuşlar ve derisi dolusu altın vererek onu satın almışlar ve hayvanı keserek fukarayı sevindirmişler. Musa (AS)’da ineğin kemiğini maktulün üzerine (değdirerek) dokundurarak ölü dile gelerek kendisini öldüren katili ismen ve şahsen belirtmiştir. Böylelikle hem sır perdesi aralanmış, hem katil bulunmuş, hem âlim zatın dua ve temennisi yerine gelmiş, hem de kinayeli bir şekilde (taptıkları helvayı yiyen kureyş halkı gibi) Yahudiler de (toprakları) içlerinde sevgi besledikleri buzağıyı kendi elleriyle boğazlamış oluyorlardı. Zira fail-i meçhul cinayeti araştıran Yahudiler bu işin ancak kırk senede aydınlanacağını belirtenler bile olmuş ancak gözünde büyüttükleri olayın bir mucizeyle çözülmesi Hz. Musa ve ilâhî mesaja olan akideleri artmıştır. Düşünebilenler için bu Bakara Hadisesi (kıssasının) nin incelikleri ve acaiplikleri pek çok ibretlerle doludur. Hadise tümdengelim metoduyla tekrar başa dönülerek şöyle tamamlanır:

Ayet-72: Hani bir zamanlar siz bir adam öldürmüştünüz de onun hakkında birbirinizle atışmış ve onu üstünüzden atmıştınız; halbuki Allah, saklamış olduğunuzu açığa çıkaracaktır.

Ayet-73: "İşte bundan dolayı bir parçası ile ölüye vurun" dedik. Allah ölüleri işte böyle diriltir ve size ayetlerini gösterir; belki aklınızı başınıza toplarsınız.

Ayet-74: Sonra bunun arkasından yine kalbleriniz katılaştı. Taş gibi, yahud daha katı. Çünkü taşın öylesi vardır; ondan ırmak kaynar, öylesi vardır ki çatlıyor da bağrından sular fışkırıyor, öylesi vardır ki, Allah korkusundan yerlerde yuvarlanıyor. Allah ne yaparsanız hiç birinden gafil değildir.

Şimdi sadede gelelim. Kur'ân’da bulunan ayetler mensuh da olsa namazda kıraati sahihdir. Geçmiş ümmetlerin yaşantılarının biz Muhammed ümmetine vereceği bir hisse olmasaydı bu kıssaların Kur'ân’da ne işi vardı? Madem ki; Kur'ân kıyamet sabahına kadar değişmeyecek ve hükmü baki kalacak o halde değil milenyum, değil Cumhuriyet dönemi, her asırda ve ülkede işlenen fail-i meçhul cinayet dosyalarını inceleyip araştıranlar cesetler üzerinde DNA testi ve otopsi yapıp adli tıp raporu düzenleyenler Kur'ân’la tanışmak ve onu anlamak zorundadır. Hukukun dili "fail-i meçhul cinayet şebekesi" kelimelerini tahlil ederken Arapça kökenli olduklarını kabul ediyor da hukukun normları ve kuralları niçin aynı köke dayanan Kur'ân’dan istinbat eden ayetleri hukukun dışına itiyor? Namazı emreden ayete itiraz yok da Kısas'a ait ayetlere itiraz neden? Hani Kur'ânın hükmü kıyamete kadar baki kalacaktı?

(…)

Ülkemizde mecazi anlamda siyaset yapan partilerin amblemlerinin bir çoğunun hayvan figürü olması bence tesadüf eseri değildir. Mesela, Fazilet'in tabanı hâlâ 1969 MNP'sinin uysal koyununu temsil etmektedirler. Gariplerin hasmını süsecek, karnını deşecek ne bir boynuzu ve ne keskin bir dişleri var. Mesela atın Çin Seddini niçin ve nasıl geçtiği bu figürün hangi kavme dayandığını, itin kurdun hangi ulusa yol gösterdiği, Süleyman'ın Karınca Vadisindeki ictimaya gelmeyen Hüd Hüd'ün (çavuş kuşunun) efsanesinin hangi kültüre dayandığını; Güvercinin Sevr Mağarasına niçin yumurtladığını, İpek böceğinin kozasını hangi dal yaprağından kime ve nasıl ördüğünü, Arı'ya vahyedilen gerçeğin ne olduğunu, Kartal'ın Kartaca'ya dayanıp dayanmadığını bilen varsa beri gelsin. Akrep, yengeç, balık v.b. burçlara inananlar dahil kavm-i etrak üzerinde hala terkedilmemiş Şamanizm'e ait kültür ve inanç felsefesinin derin izleri vardır. Kavm-i etrak da (Beni İsrail’in APOS öküzüne tapınma dürtüsü olduğu ve altına, gümüşe aşırı bir sevgisi olduğu gibi) çile çekme kabiliyeti kazanan nefisini Allah yolunda kurban, nefesini hak yolda tüketmedikçe kendisine daha çok tapınacak APOS öküzü musallat olacaktır. UYANIN...

/A. Hamit ÖZYAYLA

Kaynaklar

1)- Arapça, Türkçe Yeni Kamus Bekir Topaloğlu, Hayreddin Karaman, Elif Ofset, İstanbul. 1980

2)- Hak Dini Kur'ân Dili M. Hamdi Yazır, Azim Dağıtım Sadeleştirenler (Heyet) İstanbul. 1992

3)- TDV İslâm Ansiklopedisi Cilt: 4 Süleyman Uludağ, Emin Işık, Bakara Mad. İstanbul. 1991

4)- Kur'ân-ı Kerim ve Türkçe Anlamı Meal D. İ. B. Yay. Dr. Lütfi Doğan Emel Matbaacılık Ankara. 1987

5)- A. g. e (2)

6)- A. g. e (3)

7)- Kur'ân-ı Hakim ve Meali Kerim Cilt: 1, H. Basri Çantay, Elif Ofset. İstanbul. 1986

8)- A. g. e (7)

9)- A. g. e (5)

10)- A. g. e (4,5,7)

11)- A. g. e (3,6)

www.ilkadimdergisi.com/139/arastirma-hamid.htm

Apis Öküzü

---

Statue of Apis

Eski Mısır' da tapılan canlı hayvanlar olmuştur. Bunların en başlıcası ve şöhret sahibi olan Apis Öküzü'dür. Apis Öküzü başında üçgen şeklinde beyaz bir alameti olan, beyaz lekelere sahip siyah renkli bir öküzdü. Kültünün merkezi Memphis’tir. Alnındaki siyah üçgenden başka sırtında akbabaya benzeyen bir şekil, sağ yanında bir hilal, dili üzerinde ise skarabe işareti bulunması gerekti. Aynı zamanda da kuyruk tüylerinin çift olması gerekiyordu.

Apis Öküzleri, tanrının yeryüzündeki temsilcisi olarak görülürdü. Ancak, insanlar adına tanrı ile aracılık yapan diğer hayvanlardan farklıydı. Apis Öküzü Ptah mabedinin karşısına yapılmış bir mabette, itina ile rahipler tarafından bakılır ve beslenirdi. Ölünce Mısırlılar tarafından büyük bir matem, yenisinin ortaya çıkması ise büyük sevinç olurdu. Ölen öküzler mumyalanır, bir firavunun ölümü gibi ihtişamlı cenaze törenleri yapılır ve Saqqara’da bulunan yeraltı galerilerindeki lahitlere konulurdu.

Apis Öküzü Osiris ile özdeşleştirilmiş olsa da, öküze tapılması Mısır'ın çok daha erken dönemlerine uzanmaktadır. Osiris, eski krallığın son dönemlerinde tapınılmaya başlanan tanrıdır,

Oysa ki Apis Öküzü'nden ilk hanedanlıktan bile daha erken dönemlerde bahsedilmiştir. Yine de Apis Öküzü'ne Osiris olduğu düşünülerek tapılmış ve Osiris'in ruhunun bir simgesi olarak görülmüştür.

http://www.hethert.org/orientalist_paintings.htm